Preeklampsi Belirtileri: Gebelikte Yüksek Tansiyonun Tehlikeleri ve Takibi

Preeklampsi belirtileri, gebelerin ve ailelerinin mutlaka tanıması gereken önemli sağlık uyarılarıdır. Gebeliğe özgü bu ciddi tıbbi tablo, tüm gebeliklerin yaklaşık %3-8’inde görülmekte ve erken tanınmadığında hem anne hem de bebek için hayatı tehdit eden komplikasyonlara yol açabilmektedir.

Preeklampsi Nedir?

Preeklampsi, genellikle 20. gebelik haftasından sonra ortaya çıkan, yüksek kan basıncı (hipertansiyon) ve idrarda protein atılımıyla (proteinüri) ya da diğer organ etkilenme bulgularıyla karakterize gebeliğe özgü bir tablodur. Öncesinde tansiyonu normal olan kadınlarda gelişebilir.

Preeklampsi Belirtileri Nelerdir?

Preeklampsi belirtileri bazen sinsi seyredebilir; bu nedenle düzenli gebelik kontrollerinin aksatılmaması büyük önem taşır.

Yüksek kan basıncı: 140/90 mmHg ve üzeri ölçümler (veya önceki değerlere göre anlamlı yükseliş). Şiddetli baş ağrısı: Özellikle alnın ön kısmında, ağrı kesicilere yanıt vermeyen tablo. Görme bozuklukları: Bulanık görme, ışığa hassasiyet, gözlerde kıvılcım veya geçici görme kaybı. Üst karın ağrısı: Özellikle sağ üst kadranda (karaciğer bölgesinde) şiddetli ağrı. Ani ödem: Yüz, eller ve bacaklarda hızlı gelişen şişlik. İdrar azalması: Günlük idrar miktarında belirgin düşüş. Mide bulantısı veya kusma: Gebeliğin ileri haftalarında ortaya çıkan yeni başlangıçlı bulantı.

Hafif ve Şiddetli Preeklampsi Ayrımı

Hafif preeklampsi: Kan basıncı 140/90-160/110 mmHg arasında, idrarda protein pozitifliği, belirgin semptom yok. Şiddetli preeklampsi: Kan basıncı 160/110 mmHg ve üzeri, organ etkilenme bulguları (böbrek, karaciğer, beyin), trombosit düşüklüğü ve şiddetli semptomlar söz konusudur. Şiddetli preeklampsi tıbbi acil olarak değerlendirilmelidir.

HELLP Sendromu Nedir?

HELLP sendromu, preeklampsinin en ağır komplikasyonlarından biridir. Kırmızı kan hücrelerinin parçalanması (hemoliz), karaciğer enzimlerinin yükselmesi ve trombosit sayısının düşmesiyle karakterizedir. Üst karın ağrısı, bulantı ve genel halsizlik HELLP’in ön belirtileri olabilir.

Preeklampsi Risk Faktörleri

İlk gebelik (primipar): Preeklampsi ilk gebelikte daha sık görülür. Önceki gebelikte preeklampsi öyküsü: Tekrar riski önemli ölçüde artar. Çoğul gebelik, kronik hipertansiyon ve diyabet, obezite, antifosfolipid sendromu ve ailede preeklampsi öyküsü de önemli risk faktörleri arasında yer alır.

Preeklampsi Taraması ve Erken Dönem Risk Değerlendirmesi

Günümüzde 11-14. hafta arasında gerçekleştirilen ilk trimester taraması sırasında preeklampsi riski değerlendirilebilir. Bu değerlendirmede kan basıncı ölçümü, uterus arterlerinin Doppler ultrasonografisi, PAPP-A ve PlGF kan belirteçleri kullanılır.

Yüksek riskli saptanan anne adaylarına düşük doz aspirin tedavisi önerilebilir; bu tedavinin erken başlanması preeklampsi riskini belirli ölçüde azaltmaktadır.

Preeklampside Takip ve Tedavi

Preeklampsi saptanan gebeliklerde yönetim şiddete ve gebelik haftasına göre değişir. Hafif preeklampside yakın takip, tuz kısıtlaması ve istirahat önerilir; antihipertansif ilaç tedavisi başlanabilir. Şiddetli preeklampside magnezyum sülfat ile nöbet profilaksisi ve doğumun planlanması gerekebilir. Preeklampsinin kesin tedavisi doğumdur; bu nedenle gebelik haftası ve anne-bebek durumu birlikte değerlendirilerek en uygun doğum zamanı belirlenir.

Ne Zaman Acile Başvurulmalıdır?

Şiddetli baş ağrısı, görme bozukluğu, ani şiddetli karın ağrısı veya bu belirtilerin kombinasyonu söz konusu olduğunda anne adayı derhal acil servise başvurmalıdır.

Op. Dr. Fırat Ersan, preeklampsi riski yüksek gebeliklerin yönetiminde perinatoloji uzmanlığıyla kişiye özel takip planları oluşturmaktadır. Endişeleriniz için randevu alarak değerlendirme yaptırabilirsiniz.

Not: Bu içerik yalnızca bilgilendirme amaçlıdır. Tanı ve tedavi için mutlaka uzman hekiminize başvurunuz.

Daha fazla bilgi ve rezervasyon için bizimle iletişime geçin.

Bizi Instagram‘dan takip edin!

Preeklampside Tedavi Yaklaşımı

Preeklampsinin tek kesin tedavisi doğumdur. Ancak gebelik haftası ve annenin durumu dikkate alınarak doğum zamanlaması belirlenir. 37. gebelik haftasından sonra preeklampsi saptanırsa doğum önerilir. Prematüre gebeliklerde ise annenin ve bebeğin durumu yakından izlenerek doğum zamanlaması dikkatle değerlendirilir.

Tansiyonu kontrol altında tutmak için antihipertansif ilaçlar kullanılır. Konvülsiyon (sara nöbeti) profilaksisi amacıyla magnezyum sülfat verilebilir. Ağır preeklampside yoğun takip ve hastane ortamı zorunludur.

Preeklampsi Riski Nasıl Azaltılır?

Risk faktörü bulunan kadınlarda (ilk gebelik, kronik hipertansiyon, obezite, diyabet, çoğul gebelik, önceki preeklampsi öyküsü) düşük doz aspirin kullanımı preeklampsi riskini azaltmaktadır. Aspirin tedavisine 11-16. gebelik haftaları arasında başlanması önerilmektedir. Yeterli kalsiyum alımı da riski azaltabilir.

Doğum Sonrası Takip

Preeklampsi belirtileri genellikle doğumdan sonra düzelir; ancak bu süreç birkaç günden birkaç haftaya kadar uzayabilir. Nadir durumlarda doğum sonrası preeklampsi (postpartum preeklampsi) gelişebilir. Preeklampsi geçiren kadınların ilerleyen yıllarda kardiyovasküler hastalık riski yüksektir; bu nedenle düzenli takip önem taşır.